OKUMA - EGLENCE

Bugün ayrılığın ilk günü.Pek bir şey hissetmiyorum aslında.Bildiğim ve sakladığım herşey gözümün önünde,beynimin içinde beni hırpalayıp duruyor.Dostlarım arıyor biliyorlar ki canım sıkkın ağlamklıyım üstelik boğazımda bir şeyler düğüm düğüm konuşup anlatamıyorum.Ayrıldık diyemedim henüz kimselere.Onların hali benden de tuhaf olacak biliyorum.Acıklı bir ifade olacak yüzlerinde,ağlamaklı bakacaklar bana benden de ağlamaklı,ve benim garibime gidecek bu halleri.Henüz canım çok acımıyor çünkü. Beni aldattığını öğrendiğim gün yaşadığım acıdan büyüğü olmaz ki zaten.Keşke sadece çekip gitseydin.başın dik sadece sevmiyorum artık deyip çekip gitseydin.Bir başkası olmadan kendini böyle ayaklar altına atıp suçlu suçlu yüzüme bakmak zorunda kalmadan.Saçama sapan hatıralar bırakabilseydin hiç olmazsa.Ve ben avuntularımla çürüseydim bu evde. Biliyorum canım yarın daha çok yanacak taze yaranın acısı hissedilmez de eskidikçe daha çok yakar.Ve kabuk bağlar bir zaman sonra ben geriye dönüp baktığımda sadece puslu bir ayrılık akşamı hatırlarım ve yıllar sonra seni andıkça yine böyle ağlarım…

Yılların eskitemediği hüznümsün sen.Hani yıllanırda kıymetlenirmiş şaraplar bu değil senin tadında vazgeçemediğim.Her günümü yeni baştan yaratanımsın sen.Yaşanmamış baharlar doğmamış güneşler getirenimsin.Papatyadan taçlar taktın saçlarıma.Varlığın nasıl da güzel yaraştı hayatıma. Seni sevdiğim ilk günümsün benim.Coşkuyla akanımsın yüreğime ve yağmur ardından içime çektiğim toprak kokusu,tertemiz,arınmış. Şimdi her yanımdasın benim köklenmiş bir sevda uğruna yaşadığım. Seni öyle çok özledim ki bu gün kendimi dağıtmak geliyor içimden.İçip içip yollarda sızmak,perişan olup ağlamak,acınacak hallerde olmak geliyor .Sahilde uzanıp gece çökerken bir yıldız kaysın diye beklemek,ağlamak sevdiğim ağlamak dalgalar gibi sahile vura vura ve o sahilde taş olup kalmak geliyor.Sen bilemezsin sensizliği.Nasıl bir sancıdır döner durur ve nasıl acıtır sol yanında derin bir hançer yeri. Bu ömür bundan böyle kimsenin değildir.Benimde hakkım yok bilirim senin olanı harcamaya.Yüreğimi parça parça ayırıp kanatmaya.Sen varsın içinde sen, en korunaklı yerinde,söküp bağrımdan atsam benim canım yanmaz,ya da kesip şah damarımı kanımı akıtsam sen akıp gidersin kan yarine avuçlarımdan.Dayanamazsın Şimdi sensizliğimin 3. günü ve ben daha çok senim baştan tırnağa.Gözlerim kan çanağı oldu ağlamaktan , o bakmaya doyamadığın değilim artık.Saçalrımda papatyalarım soldu,ben papatyadan taçlar yapmayı bilmem,ellerim tutulur…Elimi atsam kuruyor zaten bütün papatyalar.Baharlarımı kaybettim sevdiğim.Gel ne olursun,ışıklar getir sevilmeler getir bana katıksız.Çayımda zehir ol.Gel sevdiğim.Yüzümde elinin sıcaklığı yakıyor gel de dinsin kavrulmuşluğum.Hiç gitmemişsin gibi şehir de unutsun yokluğunu bende unutayım.Sen yeter ki gel.Sokaklar da hala yankısı var adımlarının bu başımda son sarhoşlığum.Bana beni vurdurmadan,bu şehri başıma yıktırmadan gel…

Uzun zaman önce bir balıkçı köyünde güzeller güzeli bir kız yaşarmış.simsiyah saçları kadife yaz gecelerini hatırlatırmış.Bütün köy uzaktan bakarmış güzelliğine o hiç kimseyle konuşmaz,her sabah deniz kıyısına iner öğlene kadar orada kalır.Güneşin dalgalarla yakamozlanışını seyredermiş.Öğlen yine sessiz evine dönermiş.Bahçesinde güllerin en güzelleri papatyaların en narinleri yatişir,yaseminlerin kokusu bütün köyü sararmış.Yapayalnızmış.Hikayesini bilirmiş bütün köy ve tuttuğu yasa saygı duyar onu hiç rahatsız etmezmiş. Günlerden bir gün yine uyanıp hazırlanmış güzel kız deniz kıyısına doğru yola koyulmuş.Havada ağır bir yağmur kokusu fırtınanın habercisiymiş.Bütün balıkçılar barınaklara çekmişler teknelerini ve herkes aceleyle evine dönmüş.Kız usulca oturmuş kumsala.yemyeşil gözleri çok uzaklara dalıp gitmiş.İyice bulutlanmış gökyüzü ve denizde kurşuni bir aydınlık arkasından rüzgarda katılmış fırtınanın dansına.Saçları uçuşmaya başlamış güzeller güzelinin,son kalanlarda evlerine girmişler bir sessizlik çökmüş ki köyün üstüne güzel kızın yasından ağır.Bir gök gürlemesi duyulmuş ve bardaktan boşanırcasına başlamış yağmur rüzgarsa vura vura kıyıları,denizle kavuşmuş.Köylü biliyormuş bu fırtınadan kaçamazsa kurtulamayacağını,o incecik narin bedenin,yıllanmış yasına dayandığı gibi bu afete dayanamayacağını ama gidememiş kimseler yanına.İhanet gibi gelmiş onu yolundan döndürmeye çalışmak.Fırtınanın sesi yavaş yavaş yitip gitmiş,rüzgar bırakmış kollarındaki denizi ve bulutlar gözyaşları gibi süzülüp gitmişler gökyüzünden.Güneş yine yüzünü göstermiş yeryüzüne,yıllanmış sevgilisine kavuşmanın mutluluğuyla bir başka parlamış. Köylüler aceleyle kıyıya koşmuşlar belki bir mucize olmuştur,güzeller güzeli kurtulmuştur diye.Ama beklenen mucize olmamış sahilde ne o güzel kız nede ondan bir iz bulamamışlar.Bu teslimiyetin sebebini biliyormuş hepsi ama yine de ağlamışlar.Yıllanmış bir acının son ağıtıymış bu sessiz kayboluş.Giden sevgilinin ardından kendini unutan güzeller güzelinin yıllarca unutulmayacak hazin sonuymuş. Sevdiğime: Sevdiğim seninle yaşanan ve yaşanacak bütün mutluluklar bu öyküde olduğu gibi sadakatle ve inaçla yaşansın.Ve sensiz bir ömür yaşanacaksa tanrı beni de yanına alsın.

Eskiydi zaman… Eskiydi. Mekan tanıdık, tanrılar ve tanrıçalar vaktiydi. Arsemia’da bir yaz terletiyordu güneşle kucaklaşmış tüm anları. Yeni krallar yetiştiriyordu zaman ve yeni tanrılar doğuruyordu tabiatın her bir cismi. Mevsim, kıştı. Ova vaktiydi. Yani Semisat vakti. Krallığın merkezi, imparatorluğun payitahtı. Yürürler krallar, tanrılar, tanrıçalar, efendiler ve köleler Arsemia’dan Semisat’a. Zaman, şimdiydi.Bilinen bir tarih. “Bu konuda iki görüş var ” denilmeyecek kadar yeni. Arsemia’da soğuk bir kıştı. Ne tanrılar görünürdü yazlıkta ne de Arsemia eski yazlıktı. Ne Semisat hala payitahttı ne de Semisat vardı eski cazibesiyle. Zaman, eskiydi… Cendere’de bir kız yaşardı. Gözleri kapkaraydı. Yalnız hayata beyaz bakardı. Saçları kumral, kirpikleri ok. Ok olan kirpikler, genç kralların, cıvanların yüreğini yakardı. Söylenenlere göre Kral Antiokos, Arsemia’dan yol alırken Semisat’a doğru onun aşkıyla içinde kan sızardı. Hani masallarda anlatılır ya. Bu masal da diğerleri gibi bir masaldı. Bu masalın da iyileri ve kötüleri vardı.Fi zamanın diğer masalları gibi cadılar, güzellerin gözlerini oyar, saçlarını yakardı. Birgün Kral Antiokos, uyandığında, şimşekler çakar, yerler ağlardı. Tanrılar tanrısı Zeus, yas tutar, güzellik ve aşk tanrıçası Afrodit, karalar bağlardı. Cendereli kıza ağıtlar yakılır, göz çukurlarına ve yakılan dalgalı kumral saçlarına hüzünler akardı. O günden bugüne Reşoların, İzolların, Kavilerin cıvanlarının boynu bükük gezişlerini erenler buna yorardı. Zaman, şimdiydi. Yaşanılan bir tarih. Arsemia’dan Kahta’ya poyraz eserdi. Kahta Beyi’nin saçları saman sarısı, gözleri ela, hayata bakışı, saçları gibi kıvrımlı bir kızı vardı. Umutlarını, özlemlerini, söylemek isteyip de söyleyemediklerini saçlarına bağlardı. Zaman, şimdiydi. Yani ne cadılar vardı eski masallardaki gibi ne de tabiat cisimlerinden türetilen tanrılar ve tanrıçalar. Ne Cendereli Kız vardı ne de ona tutulan genç krallar. Dünden kalan hiçbirşey yoktu. Yalnız bir “var” vardı.Arsemia’dan şehre yine poyraz akardı. Her sabahın alacasında güneşe tutkun her genç kız gibi Sarı Kız da güneşin doğuşuna hasret salardı.Usulca kıvrımlı saçlarıyla günışığına süzülürken, Poyraz, ona bakar, Cendereli Kız diye zamanların ötesine hasret salardı. Heyhat… Hawarlar, yükselir şehrin ahalisinden… Fakat, Poyraz, asi akardı. Estikçe, Sarı Kız’ın saçlarına bağlı umutlarını, özlemlerini, sırlarını şehrin caddelerine salardı. Giz bozulmuştur. Çünkü Poyraz, Sarı Kız’ın saçlarını savurmuştur. Zaman, ne eski ne de yeniydi. Film, bitmiyordu. Alışılmışın dışında ne “Son” yazılıyordu filmin sonuna ne de kaba bir gavurcayla “The End” Herşey yoktu. Bir “var” vardı. Poyraz, geleceğe akardı. İçinde bir tarih saklar ve gelecek nesillere yollardı Arsemia’yı, Semisat’ı, tanrıları, tanrıçaları, Cendereli Kız’ı ve Kahta Beyi’nin Sarı Saçlı Kızı’nı. NOT: Bu hazin öykü DMS mağduru yedek öğretmen Erkam ÇELENK’in müsveddeleri arasında bulunmuş, günümüz Türkçesine Arş. Görevlisi Abdullah Topaloğlu tarafından kazandırılmıştır.

Uzun zaman önce; dünya yaratılmadan, insanlar, dünyaya ayak basmadan önce, iyi huylar ve kötü huylar ne yapacaklarını bilemez vaziyette dolanıyorlarmış. Bir gün, toplanmışlar ve her zamankinden daha sıkkın oturuyorlarken, Saflık, ortaya bir fikir atmış: “Neden saklambaç oynamıyoruz?” Hepsi, bu fikri beğenmis ve hemen çılgın Çılgınlık, bağırmış: “Ben ebe olmak ve saymak istiyorum, Ben ebe olmak istiyorum!” Başka hiç kimse, Çılgınlığı arayacak kadar çıldırmadığı için, Çılgınlık bir ağaca yaslanmış ve saymaya başlamış, 1, 2, 3 ….Çılgınlık saydıkça, iyi huylarla kötü huylar saklanacak yer aramışlar.Şefkat, Ay’ın boynuzuna asılmış;İhanet, çöp yığınının içine girmiş;Sevgi, bulutların arasına kıvrılmış;Yalan, bir taşın altına saklanacağını söylemiş ama yalan söylemiş, çünkü gölün dibine saklanmış;Tutku, dünyanın merkezine gitmiş;Para hırsı, bir çuvalın içine girerken, çuvalı yırtmış.Çılgınlık, saymaya devam etmiş, 79, 80, 81, 82….. Aşkın dışında, bütün iyi huylar ve kötü huylar, o ana kadar zaten saklanmış. Aşk, kararsız olduğu gibi, nereye saklanacağını da bilmiyormuş. Bu, bizi şaşırtmamalı; çünkü hepimiz, Aşkı saklamanın ne kadar zor olduğunu biliriz.Çılgınlık, 95, 96, 97… ‘ye gelmiş ve 100′e vardığı anda, Aşk sıçrayıp, güllerin arasına girmiş ve saklanmış.Çılgınlık bağırmış “Sağım solum sobedir, geliyorum!”, ve arkasını döndüğünde, ilk önce Tembelliği görmüş, o ayaktaymış, çünkü saklanacak enerjisi yokmuş. Sonra Şefkat’i, ayın boynuzunda görmüş, ve İhaneti çöplerin arasında; Sevgiyi, bulutların arasında; Yalanı, gölün dibinde, ve Tutkuyu, dünyanın merkezinde, hepsini birer birer bulmuş, sadece biri hariç.Çılgınlık umutsuzluğa kapılmış, en son saklı huyu bulamamış, derken Haset, bulunamadığı için haset duyarak, Çılgınlığın kulağına fısıldamış: “Aşkı bulamıyorsun, O, güllerin arasında saklanıyor.”Çılgınlık, çatal seklinde tahta bir sopa almış, güllerin arasına çılgınca saplamış, saplamış, saplamış, ta ki yürek burkan bir haykırma onu durdurana kadar. Ve haykırıştan sonra, Aşk elleriyle yüzünü kapayarak ortaya çıkmış, parmaklarının arasından, iki sicim gibi kan akıyormuş, gözlerinden. Çılgınlık, Aşkı bulmak için heyecandan, Aşkın gözlerini, çatal sopa ile kör etmiş. “Ne yaptım ben? Ne yaptım ben? diye bağırmış. “Seni kör ettim. Nasıl onarabilirim?”Aşk cevap vermiş, “Gözlerimi geri veremezsin. Ama benim için bir şey yapmak istersen, benim kılavuzum olabilirsin.”Ve o günden beri, Aşkın gözü kördür ve her zaman Çılgınlık yanındadır…

Geçenlerde 15 yıllık muhitim Ortaköy’de, Mecidiye Camii’nin kıyısında Emirgân’ın şöhretiyle yarışan çay bahçelerinin önünden geçtim. Gezinirken Sözde entelleküel birikimlilerle dolu kişilerin oturduğu, Topkapı Sarayı Kız Kulesi manzaralı, bir masaya çağrıldım. Açıklanamayan uçan cisimlerden konuşuyorlardı yine. Sohbet beni hiç sarmadı. Tam kalkıyordum ki bir sesle irkildim.
Ahmet Hikmet’in üzümcüsünün sesi gibiydi ses. Allah’ım o ne güzel Türkçe! Ne bir siyaside yarısını gördüm bu titizliğin, ne camilerde bir hatipte, ne de tiyatrovari şiir okuyan yeni yetmelerde… Baktım 60 yaşlarında yoksulluğun yıpratmak için uğraştığı, fakat pek de bir şey koparamadığı çehresiyle bir adam, yoksul fakat erdemli yüzüyle kartpostal satıyor. Asker kantinlerinde bile tek tük kalmış kartlar bunlar. Hani vardır ya bir asker bir de çok hoş bir kız, bir bankın üzerine oturmuşlar; altında da “sevgili nişanlım vatan hizmetim biter bitmez yanındayım” tarzında yazılar olan… Bayraklı, Atatürk heykelli… İşte öyle kartlar.
Tam adama para yerine alaylı bir nasihat vermeye hazırlandım “Amca bir yanlışlık olmalı buralarda Harry Potter, Örümcek adam, Jurassic Park filan satılır. diyecektim.
Sesi tekrar yükselince niyet ettiğim girişimden dolayı utandım. Sattığı maldan o kadar emin bir büyük tüccarın edası, kendine güvenin granitten heykeli gizliydi seste. Sahibine mıknatıs gibi çekti beni. Masadaki sohbet tam da orta yaşlı bir bayanın okyanusu transatlantikle geçerken lombozdan gördüğü ufoyu anlatmasına gelmişti. Bunu hep anlatırdı. Ben duyduğum o büyülü sese kapıldım:
-Türk bayrağı resimleri getirdim almak istemez miydiniz?
-Türk askerinin resimleri var bir bakmaz mısınız?
-Sevgili Türk çocukları! Bakın arkadaşlarınıza gönderirsiniz. Uludağ manzarası. Hem de Bursa Kültür parkın resmi var! Bakın dört tane resim var üzerinde, dördü de güzel!
Hemen gittim en albenisiz gelenlerinden bir on tane aldım, daha gösterişlilerini başkalarına satsın diye. Maksadım bey amcayla konuşmak. Ben konuşup lafa tutarken yevmiyesinden olmasın diye. Sonra masaya getirdim biraz da sürükleyerek.
-Bey amca sen bu Türkçe eğitimini nerde aldın? Diye sordum.
-Ben Türkçe öğretmeniyim.
Nerelisin amca?
-Türk aleminin, Bulgaristan eyaletinin Razgrad şehrinden. Bana Razgradlı Şükrü derler .
Kırçıl kaşları, seyrelmiş saçlarıyla iyice yaklaştı yanımıza. ısrar edip Bir çay ısmarlayabildim. Masadaki ufo sohbeti de katloldu tabii. Herkes bana ve Razgradlı Şükrü’ye kötü kötü baktı masada. Bana bir işportacıyla muhatap olduğum için, Razgradlı Şükrü’ye de (türkilizce tabirle) masanın karizmasını çizdirdiği için.
Razgradlı Şükrü yüksek sesle konuşuyor fakat sesi bütün iyi öğretmenlerimizin en arka sıralara ulaştırmaya çalıştığı mübarek seslerinden daha mübarek, daha vokalli daha canlı. Çay bahçesinin bütün masaları dinliyor, dinlemek zorunda kalıyor o mübarek sesi. Razgradlı Şükrü tam da kendi çok sevdiği mallarını bol bol alan kendisi gibi bir müşteri bulduğuna seviniyor. Ben de bir on tane daha satın alıyorum kartpostallardan. Türkçe’yi bu kadar güzel konuşan bu coşkun kişiyi tanımaya çalışıyorum.
-Razgradlı Şükrü bu kartpostalları alanlar var mı?
-Kıymetini bilenler alıyorlar be yav!
-Sen öğretmenim demiştin burada mı orda mı?
-Yok be! Hapse tıktılar Türkçe öğrediyom diye… 15 yıl Bulgaristan’da öğretmenlik yaptım. Sonra da bir o kadar da burda. İki tarafta da yarım yani!
-Yaş haddinden emekli olsaydın Türkiye’de…
-Bir yılın daha var dediler. Milli eğitimden sordum.
-Gel senin yaşını büyültelim tek celsede. Emekli ol!
Razgradlı Şükrü bana selam verdiğine pişman olmuş gibi baktı. Kaşlarını çattı. Kartpostalları kafama atmasına ramak kaldı. Ben de hakikaten korktum. Masum bir insana hakaret etmiş kadar pişman oldum.
-Sen ne diyosun be yav! Devletim bana bekle diyorsa beklerim bir sene!
-Fakat sen zaten toplam otuz yıl yapmışsın vazife.
-Olsun o başka bu başka!
-Peki çoluk çocuk nerde? Bulgaristan’da mı burda mı?
-A be zindanda yattım, çileler çektim. Kim evlenir benimle? Nasıl evleneyim. Evlenmeye fırsatım olmadı benim.
-Peki nerde kalıyorsun?
-Gültepe’de bir otelde…
-Kazancını ne yapıyorsun?
-Para biriktirebilirsem Rodoplar’a giderim. Pomaklar çok iyi Müslüman insanlar. Onlara Türkçe öğredirim. Hepsi meraklı Türkçe öğrenmeye… Yolumu gözlerler benim. Çat pat da öğrenmişler Türk radyolarını dinleye dinleye. Yazmayı da öğretiyorum. Bu kartpostallar da çok kıymetli orda.
-Bundan sonra evlenirsin, pomak kızları güzel olur.
Yüzünde o çok evlenmek isteyip de bir türlü evlenememiş insanların hasreti yandı söndü. Bizans tarihlerinde fiziki özellikleri hayranlıkla anlatılan ışık düşmüş saman sarısı gibi ak pak saçlı, ince ve uzun vücutlu Kuman Türkleri’ni andıran Pomak kızları, canlandı gözümde.
-Bizden geçti artık.
- Kısmet diyeceksin.
- Doğru kısmet! Balkanlarda aşk kutsaldır. Bir aşk başladığında cümle alem onların mutluluğuna katkıda bulunmak için yarışır.
- Peki sana şimdilik bir işyerinin misafirhanesinde yatacak bir yer bulalım. Sahibi de memnun olur. Ben sana böyle bir yer ayarlarım. İstediğin kadar kalırsın! Sen yine kartpostal sat, ama yattığın yere para verme.
- Olmaz be! Ne tadı kalır ki o zaman? Çalışıyorum ben! Hem de geziyorum yurdumu! Ne tadı kalır o zaman!
Ben de kızıyorum bu sırada…
-Be Razgradlı Şükrü, emekli yapalım derim olmazsın. Yatacak yer bulurum. Ne tadı var bedelini ödemeden barınmanın dersin. Bütün bunlar olsa da sen Rodoplar’da daha çok öğretsen Türkçe’yi…
-Olmaz be yav! Ben zaten öğretiyorum. Kimin var böyle mesleği? Nerde var böyle iş? Bak hem geziyorum, hem para kazanıyorum. Hürriyetim var elimde ya! Sen de git Rodoplara! Yazık o insanlara sen de Türkçe öğret!
O mırıldanır gibi bana eğilip konuşurken göçmen şivesiyle be yav diyor fakat yüksek sesle konuştuğu zaman Muharrem Ergin’den diksiyon, Osman Sertkaya’dan dil, Mehmet Çavuşoğlu’ndan şiir dersi almış bahtiyar talebeler kadar pürüzsüz İstanbul aksanıyla, Ankara radyosu titizliğiyle konuşuyor..
Razgratlı Şükrü kalkacak oluyor. Biraz daha kartpostal almak istiyorum fakat cebimde para az. Mehmet Akif’in “Seyfi Baba” ‘sı aklıma geliyor.
“Ya hamiyetim olmasaydı, ya param olsaydı!
“Dur” diyorum “otur, bana adresini telefonunu ver” Adres Gültepe’de bir otel. Telefonunu vermiyor. “Odada telefon yok mu” diyorum. “Var ama ben elimi sürmem.” “Niye” diyorum. Türkçe ile ilgili konuşmalar yapmış Bulgaristan’da, dinlenmiş telefonu, yıllarca zindanda yatmış. “Burası Türkiye burda öyle şeyler olmaz” diyorum ama o bir daha elini telefona sürmemeye yeminli olduğunu söylüyor. O konuda takıntı oluşmuş, anlıyorum. Sonra cebinden kurşun kalemle kendi yaptığı Türk Dünyası haritasını çıkarıyor. Rodoplar, Üsküp, Kafkasya, hepsi var.
- Bak burada söylüyorum ben Razgradlı Şükrü… Bir gün Türk Dünyası büyük kurultayı Bulgaristan’da yapılacak. Bulgarlar öğrenecek Türkleri ve onlar da Türk olduklarını hatırlayacaklar!
1989’dan sonra Bulgar bilginlerinin bu konudaki çalışmalarından örnekler veriyor. Şiirler söylüyoruz karşılıklı… Hiç kimse dinlemiyormuş gibi özgür, bütün memleket dinliyormuş gibi özenli. Bir ara coşkunlukla boş bulunuyorum:
- Ben Türkçe’nin aşığı Yunus Emre’dir sanıyordum, yalnızca… Sen çağımızın Yunus Emre’sisin!
- A be zaten ben Razgrad’ın Yunus Abdal köyündenim. diyor.
Ne söylesek uyuyor. Neredeye akraba çıkacağız.
Razgratlı Şükrü kalkıyor masadan, ben de birlikte kalkıyorum. Cebimdeki bütün parayı usülünce veriyorum fakat biliyorum ki bu para onun birkaç günlük masrafını karşılamaz. Koluna giriyorum ufocuların şaşkın ve aşağılayan bakışları altında diğer çay bahçelerine doğru yürüyorum. Bir yandan da tanıdık bir göz arıyorum. Hemen alıp da cebine sokuşturayım diye. Razgradlı Şükrü Mişon kalfa’nın iskelenin karşısında 150 yıl önce Mecideye camii yapılırken çaldığı malzemeyle diktiği rivayet edilen, yıkılmaya yüz tutmuş heybetli binanın kara gölgesine karışıp gidiyor.
Mişon Kalfa’nın Amerika’daki torunlarının gözden çıkardığı sahipsiz kalmış bu mülk, hakkındaki söylentileri bilip de bakınca bana on beş yıldır bembeyaz güzelim caminin kara lekeli ikinci gölgesi gibi gelirdi.
Kondakçı Metin de ortalarda yok. Onunla bir keresinde benzer durumdaki birine birlikte yardım etmiştik. Mehmet Aslantuğ da evlendikten sonra seyrek gelir oldu.
***
Razgratlı Şükrü tıpkı Balkan güneşi altında yalım yalım yanarak Varna açıklarından geçip, İstanbul’a doğru kuğu gibi süzülen, dokunsa Nazım Hikmet’in elini yakacak bir vapur gibi endişesiz ve asude gidiyor. Ortaköy; Forsa Koca Memiş’in tutsaklık adası gibi yabancı seslerle örülmüş geliyor bana. Refik Halit’in eskicisinin minicik Hasan’ı, Filistin çöllerinde ardında bırakıp gittiği gibi gür sesini ve erdemlerini toplamış, kendisine ve Türkçe’sine hayran bıraktırarak, boğazıma ıpıl ıpıl kaynağı belirsiz sızıları, diken gibi çakıp gidiyor.
***
Gurbette insana para ile sağlık gerek. İkisi de zayıf Şükrü de. Keşke çok parası olsa… Rodopların demir gibi gürbüz havasında bol bol gezse, daha çok Türkçe öğretse mübarek Pomaklar’a, Türkçe’ye hasret insanlara, daha çok şiir okusa böyle gezerken… Bunun için parası olsa ne güzel olurdu! Hem de Türkiye’de para ile sattığı kartpostalları Pomaklara bedava götürüp dağıtırmış. Birkaç balya fazla götürse… Hastalanırsa ilaç alsa… Uzun yaşasa… Allah benim ömrümden alıp onun ömrüne katsa! Şu bir yılı ölmeden geçirse! Türkiye’den emekli olsa! Belki evlenir uygun bir hanımla…
Her gün yüz kişiyle selamlaştığımız Ortaköy’de şöyle birkaç kuruş borç alacak, böyle anlarda bankamatik kesilen yüce gönüllü dostlar yok! Ömer Çalışkan, Apaçi Çetin, Son yıllarda kasket çiğnemeye başlayan kebapçı Aliihsan yok!
***
Bendeki bu telaş niye? Ömrümde ne gezginciler gördüm ben! Şebinkarahisar’a, Çemişkesek’e camii yaptırmak isteyen, makbuzlarla gezen ak sakallı adamlara ne paralar verdim! Mostar köprüsünde bir taş misali benim de olsun isterdim uzak diyarlarda bir tuğla, bir taş, bir sütunluk hatıram. Ortaköy iskelesinde sızıp kalmış Can Yücel’i, kayıkcıyı evinden uyandırıp karşıya Kuzguncuğ’a gönderdim kaç sefer. Gurbete gelip de iş bulamamış vahşi kapitalizm kurbanlarının elinden tuttum. Ne deliler gördüm ben her türden. İslamcı deliler, Sosyalist deliler, sarhoşlar. Türkçe’nin delisini hiç görmemiştim.
İşte Türkçe’nin delisi böyle oluyormuş meğer! Öyle olunmaz böyle olunurmuş!
1997’lere ait bu hatıra, gündelik olaylardan herhangi biri gibi kimseye anlatılmadan yüreğimde saklanmış. Durdum durdum da bir yerde rastladığım Kırşehir Belediye Başkanı Metin’e anlattım yıllar sonra bu anıyı. dağ gibi Metin, bu minicik hatıranın bir yerinde sarsıldı “benim aslım Razgrad’ın Yunus Abdal köyünden” diye… Ben de şimdi ağlıyorum. İnternet kahvesinde çevremdekilere aldırmadan ve hiç utanmadan, bir ilkokul çocuğu gibi iplik iplik ağlıyorum. Neye gelmiştim ve bu satırları niye yazdım. Kimim ben neyin ve ne yaptım Türkçe için. Kendi kendime diyorum ki Türkçe’nin delisi öyle olmaz işte böyle olunur.
***
Eğer sizler güzel, pürüzsüz, eğitimli sesiyle sokaklarda kimilerimiz için çoktan modası geçmiş bayraklı, askerli, nişanlılı resimlerle dolu kartpostallar satan birini görürseniz, ondan hiç olmazsa cebinizdeki bozukluklara acımayıp bir kartpostal mutlaka alın. Çünkü o olsa olsa bizim Razgradlı Şükrü’dür. Rodoplardaki fütühatı için ona kumanya lazımdır. Bana göründüğü gibi, size de mutlaka uğrayacaktır. Cebindeki kurşun kalemle kendi çizdiği haritalarıyla birlikte Türkçe’nin delisi nasıl olunur gösterecektir. Size!
Ya da yalancı gündelik işler beni bağlamasa, Razgrad’da, Rodoplar’da Gültepe’de Şükrü’yü şıp diye bulurdum. Onun o kartpostallarda bulduğu yüce anlamları ben de bakıp bakıp bulmaya çalışıp, mübarek yükünü taşıyarak, gezdiği mavi zirveli Rodop dağlarının gelin duvağı gibi bulutları altında, kudurmuş yeşillikler arasında unutulmuş köylerin un serpilmiş gibi tozlu yollarına karışırdım.

Kırmızı çoraplı küçük bir kız hatırlıyorum.Babasıyla el ele tutuşmuş okula gidiyor.Fakat ne çantası ne de okul önlüğü var bu küçük kızın.Ayrıntıları hafızamdan silinmiş bir etek ve etek altında uzun kırmızı çoraplar…Küçük kız okula kayıt olmaya gidiyor.O güne kadar görmediği ama herkesten işittiği okul…Acaba nasıl bir şeydi küçük kızın hayalinde.Babası,”okula gidince bir çok arkadaşın olacak”demişti.Okula gitmeden önce küçük kıza babası,üzerinde Atatürk resmi olan bir alfabe kitabı almıştı.Kalemleri,defterleri,kitapları vardı küçük kızın.Okul çantası,okul önlüğü hepsi hazırdı.Okul deyince küçük kızın hayalinde işte böyle bir resim çizilirdi.İsimleri Ayşe,Fatma,Ali,Ahmet olan arkadaşlar,üzerinde Atatürk resmi olan kitaplar,kenarları kırmızı kalemle çizilmiş defterler,rengarenk kalemler…Haftanın ilk günü,bir pazartesi sabahı okullar açıldı.Annesiyle beraber sınıfa girdi küçük kız.Hayalindeki resimde bir eksiklik vardı.Öğretmen…Ayakta duruyor,ellerini sınıf defterinin olduğu masaya dayamış yoklama yapıyordu.küçük kız onu da ekledi hayalindeki resme ve yoklama bitti.Anneler çocuklarını bırakıp gittiler.Öğretmen adını söyledi,adım “Hülya Can”dedi.O günden sonra küçük kızın en sevdiği isim”Hülya” oldu.En sevdiği oyun da öğretmencilik…Bir gün Hülya öğretmen,öğrencilerin defterlerine yazdıklarını kontrol ediyordu.Sıra küçük kıza geldiğinde “aferin,ne güzel yazıyorsun”demişti.O günden sonra küçük kız öğretmenini çok hem de çok sevdi.Hayalindeki öğretmen resminin çizgileri gittikçe daha belirgin,daha yumuşak ve ayrıntılıydı.Günler geçtikçe öğretmenin üzerine siyah bir kazak çizildi.Öğretmeni bu kazağı çok giyerdi.Küçük kız,Hülya öğretmenin saçlarını,yüzünü,bakışlarını,ille de o sevimli yanaklarını-gülerken elmacık kemikleri daha bir belirginleşir,sanki yüzünde güller açardı-Evet, illede o sevimli yanaklarını tüm ayrıntılarıyla çizdi.Onu çizerken çizgiler o kadar yumuşaktı ki…Tıpkı Hülya öğretmenin sıcacık,yumuşak elleri gibi…Küçük kız doyamıyordu öğretmenine.Onu o kadar çok seviyordu ki…Paydos zili çalar çalmaz kitaplarını çantasına yerleştirir,Hülya öğretmenin arkasından yetişmeye çalışırdı.Otobüs durağına kadar Hülya öğretmenle beraber yürümek,ayrılırken “iyi akşamlar” deyip el sallamak ne büyük zevk verirdi küçük kıza.ilk iki sene böyle geçti.Küçük kız artık 3. sınıf olmuştu.O yıl Hülya öğretmen hamileydi.Tıpkı annesi gibi o da bir bebek bekliyordu.Bir akşam,küçük kızın babası annesini hastahaneye götürdü.Küçük kızla kızkardeşi o gece babaannelerinde kaldılar.Ertesi gün babaanne küçük kızla kızkardeşine müjdeyi verdi.Bir erkek kardeşleri olmuş.O gün küçük kız okula gitti ancak öğretmeni sınıfta yoktu.O gün Hülya öğretmen okula hiç gelmedi.Küçük kız eve döndüğünde annesi ona öyle bir haber verdi ki küçük kız çok şaşırdı.Tesadüfün böylesi,meğer küçük kızın annesiyle Hülya öğretmen aynı hastahanede aynı gün doğum yapmışlar.Ertesi gün küçük kız, arkadaşlarına vereceği haberin sabırsızlığıyla okula gitti.Sınıfa girdiğinde arkadaşlarına,öğretmenlerinin bir kızı olduğunu bu yüzden okula gelemediğini söyledi.Hülya öğretmen kırk gün doğum izni almıştı.Küçük kız tam kırk gün Hülya öğretmenini göremeyecekti.O gün Hülya öğretmenin sınıfını üç,dört gruba ayırıp diğer sınıflara dağıttılar.Küçük kız şimdi hem arkadaşlarından hem de Hülya öğretmeninden ayrıydı.Alışamadı yeni sınıfına,sevemedi yeni öğretmenini,yeni arkadaşlarını.Küçük kız artık güzel yazı yazamıyordu.Derste parmak kaldırmıyor,sorulara cevap veremiyordu.Okulu artık sevmiyordu.Her sabah ya başı,ya karnı ağrıyor okula gitmek istemiyordu.Küçük kız geçen her günün hesabını tuttu.Kırk gün sonra öğretmeni gelecek o yumuşacık,sıcak elleriyle küçük kızın çenesini okşayacak,yine ona “aferin”diyecekti.Neyseki günler geçti.Kırk gün dolmak üzereyken bir öğretmen sınıfa girdi ve”Hülya öğretmen bundan sonra 4.sınıfları okutacakmış”dedi.Küçük kız kulaklarına inanamadı.Belki de hayatının ilk acı hayal kırıklığıydı.Dersin sonuna kadar zor tuttu kendini.Zil çalar çalmaz hıçkırıklara boğuldu.Okuldan eve ağlayarak geldi.Annesine olanları anlattı.Annesi Hülya öğretmenine telefon açıp kararının sebebini sordu.Hülya öğretmen ne söyledi,küçük kızla ne konuştu…Hepsi hafızamdan silinmiş hatırlamıyorum.O günkü telefon görüşmesinden sonra küçük kız,bir okul dönüşü Hülya öğretmenle karşılaştı.Hülya öğretmen küçük kızı görünce çok sevindi.ona sarıldı,yanaklarından öptü.Küçük kızın yanaklarında ruj izleri kalmıştı.Hülya öğretmen “bak yanaklarına kelebekler konmuş”dedi.Yine mutluydu,yine sevinçten uçuyordu küçük kız,yanaklarındaki kelebeklere eşlik edercesine…Küçük kız ertesi gün eski sınıfına girdi.Okulun ilk günü çizdiği resim yeniden canlandı.Hülya öğretmen yazı tahtasının önünde duruyor,küçük kıza gülümsüyordu.Ve arkadaşları,isimleri Ayşe,Fatma,Ali,Ahmet olan arkadaşları,onlar da o gün oradaydılar.Şimdi küçük kız büyüdü.Bir zamanlar babasıyla el ele yarı ürkek,yarı heyecanlı girdiği okul kapısından bu yılın sonunda ayrılıyor.Yeni bir resim çizecek küçük kız.Elleri öğretmen masasının üzerinde,gözleri yoklama listesinde.Kendini çizecek küçük kız.İsimleri Ayşe,Fatma,Ali,Ahmet olan öğrencileri-kimbilir bunların içinde okulun o ilk gününü resimleştiren kırmızı çoraplı küçük bir kız olacak.Yine resimde bir şey eksik olacak.Kimse dolduramayacak onun yerini.Küçük kızı okutan,adı Hülya olan öğretmenler de…O kürsü hep boş kalacak.Küçük kız elini yanaklarında gezdirecek,kelebeklerin uçtuğunu farkedecek.Bir okul dönüşü Hülya öğretmeni bekleyecek,kimbilir belki karşılaşırız ümidiyle…

Kuraklık o yıl, New Jersey’in yemyeşil çayırlarını kahverengine çevirmiş ve tüm New Jersey’lilerin gurur kaynağı yüzyıllık dev ağaçların yapraklarının zamanından önce dökülmesine neden olmuştu. Kuraklığın kırk üçüncü gününde, küçük bir kentin yoksullar mahallesinden geçen Tom Greenfield adlı genç bir tarım uzmanı, tozlu yolda bir kova suyu sürüklercesine taşıyan yaşlı bir kadına rastladı.Otomobilinin camını indirdi ve yaşlı kadına seslendi:“Sizi gideceğiniz yere kadar götürebilir miyim, bayan?”Yaşlı kadın teşekkür etti ve bir kilometre kadar geride kalan evini işaret etti:“Zaten şu kadar kısa bir yoldan geliyorum” dedi ve yüz metre ötedeki dev bir meşe ağacını göstererek “Zahmet etmenize gerek yok…” dedi. “Iki üç adımlık yolum kaldı.”Greenfield, kadının bir kova suyu ne yapacağını merak etti. Onu arkasından izledi. Yaşlı kadının, zorlukla taşıdığı kovayı bahçenin uzak bir köşesindeki büyük meşe ağacına kadar sürükleyip, sonra da kovadaki suyla meşe ağacını suladığını görünce, hem hayran kaldı, hem de şaşırdı. Yanına yaklaştı ve sordu: “Bu ağacı sulamak için mi o bir kova suyu bir kilometre öteden taşıdınız? Güçlükle kaldırdığınıza göre kova galiba çok ağırdı.” Yaşlı kadın, genç adama gülümseyerek baktı.“Tam 81 yaşımdayım. Bu ağaç ise, yaşamdaki tek dostum. Küçük bir kızken arkadaş olmuştum onunla. Şimdi hiçbiri yaşamayan tüm arkadaşlarımla bu ağacın çevresinde, bilseniz ne oyunlar oynadık, onun gölgesinde nasıl dinlendik… Bu ağaç kurursa ne yaparım, ben?”Genç tarım uzmanı, yüzyıllık dev meşe ağacına uzun uzun ve dikkatlice baktı. Deneyimli gözü, ağacın giderek kurumakta olduğunu görmekte gecikmedi.Yaşlı kadın, meşe ağacıyla arkadaşlığını anlatmayı sürdürdü:“Annem beni dövdüğü ya da azarladığı zaman bu ağaca tırmanırdım, onun kollarına sığınırdım” dedi. “Nişanlım, parmağıma nişanı ağacın altında taktı. Benim için böylesi anılarla dolu olan bu ağaç için, bir kilometre öteden bir kova su taşımamı gerçekten çok mu görüyorsunuz?” Yaşlı kadın ertesi gün elinde su kovasıyla yine meşe ağacına giderken, ağacın çevresinde beş altı işçinin çalışmakta olduğunu gördü. Kovayı yere bıraktı ve işçilere doğru koşarak “Bırakın ağacımı” diye bağırdı. “Dokunmayın benim ağacıma…” Işçilerin başındaki adam kasketini çıkardı ve yaşlı kadını saygıyla selamladı: “Ağacınıza kötü bir şey yapmak için değil, onu kurtarmak için geldik, hanımefendi” dedi. “Ağacınızın köklerinin çevresinde kanallar açtık ve onları tankerimizin deposundaki suyla doldurarak, ağacınızı bol bol suladık.”Yaşlı kadı tankerinin üzerinde yazılı olan “Greenfield Fidanlığı” adına takıldı.“Fakat ben sizi çağırmadım ki?” dedi. “Kim gönderdi sizi buraya?”Adam, saygılı tavrıyla yanıt verdi:“Bizi buraya gönderen kişi, adını söylemedi, efendim” dedi.
Yaşlı kadın, yeterli suya kavuşan arkadaşı meşe ağacının altında durdu ve işçilerin tek tek ellerini sıktıktan sonra bindikleri kamyonun arkasından yaşlı gözlerle baktı.

Genç kadın, bebeğin güzelliği karşısında büyülenmiş gibiydi. Kıvırcık sarı saçları, iri mavi gözleri, kalkık bir burun ve küçük kırmızı dudaklarıyla bir kartpostalı andıran bebek, kadının şimdiye kadar gördüğü en cana yakın kız çocuğuydu. Onun ipek yanaklarını daya doya öpmek ve Cennet kokusunu içine çekmek için eğildiğinde:

- ‘Dokunma bana…’ diye bir ses duydu. ‘Beni okşamaya hakkın yok senin.’

Kadın korkuyla irkilip etrafına bakındı. Bebekle kendisinden başka içerde kimse yoktu. Aynı sesi tekrar duyduğunda bebeğe döndü. Aman Allahım!.. Yeni doğmuş gibi görünmesine rağmen konuşan oydu.

- ‘Bana yaklaşmanı istemiyorum’ diye devam etti. ‘Hemen uzaklaş benden.’ Kadın, biraz olsun kendini toplayarak:

- ‘Çocuklarımız hep erkek oluyor’ dedi. ‘Onlar da güzel ama kız çocukları başka. Bu yüzden seni öpmek istedim.’
- ‘Beni öpemezsin’ diye ağlamaya başladı bebek. ‘Benim de seni öpemeyeceğim gibi.’
- ‘Neden?’ diye sordu kadın. ‘Neden öpemezsin ki?’ Bebek, hıçkırıklara boğulurken:
- ‘Bunun sebebini bilmen gerekir’ dedi. ‘Düşünürsen mutlaka bulacaksın.’

Kadın, neler olup bittiğini hatırlamak üzereyken kendine geldi. Özel bir hastanenin en lüks odasında yatıyor ve narkozun tesirinden midesi bulanıyordu. Aile dostları olan tanınmış doktor, odayı dolduran çiçeklerden bir tanesini vazodan çıkartıp kadına uzatırken:

- ‘Geçmiş olsun hanımefendi’ dedi. ‘Başarılı bir kürtajdı doğrusu. Ha..! Sahî, ‘kız’mış aldırdığınız.

Anne rahmine düşen ikiz kardeşler önceleri her şeyden habersizmiş. Haftalar birbirini izledikçe onlar da gelişmişler. Elleri, ayakları, iç organları oluşmaya başlamış. Bu arada, etraflarında olup biteni fark etmeye başlamışlar. Bulundukları rahat, güvenli yeri tanıdıkça mutlulukları artmış. Birbirlerine hep aynı şeyi söylüyorlarmış:

‘Anne rahmine düşmemiz, burada yaşamamız ne harika değil mi? Hayat ne güzel şey be kardeşim!’

Büyüdükçe, içinde yaşadıkları dünyayı keşfe koyulmuşlar. Öyle ya, hayatın kaynağı neymiş? İşte bunu araştırırken, karşılarına anneleriyle onları birbirine bağlayan kordon çıkmış. Bu kordon sayesinde, hiçbir zahmet çekmeden, güven içinde beslenip büyütüldüklerini tesbit etmişler. ‘Annemizin şefkati ne kadar büyük! Bize bu kordonla ihtiyacımız olan her şeyi gönderiyor.’

Artık aylar birbiri ardınca geçiyor, ikizler hızla büyüyor, diğer bir deyişle ‘yolun sonu’na yaklaşıyorlarmış. Bu değişiklikleri hayretle gözlemlerken, bir gün gelip bu güzelim dünyayı terk edeceklerinin işaretlerini almaya başlamışlar.

Dokuzuncu aya yaklaştıklarında, bu işaretleri daha kuvvetli hissetmeye başlamışlar. Durumdan telaşlanan ikizlerden birisi diğerine sormuş:

‘Neler oluyor? Bütün bunların anlamı nedir’

Öteki daha sakin ve aklı başındaymış. Üstelik, bulundukları bu dünya çoğu zaman ona yetmiyor; duyguları daha geniş bir âlemi arzuluyormuş. O cevap vermiş:

‘Bütün bunlar, bu dünyada daha fazla kalamayacağız anlamına geliyor.’ Ve eklemiş: ‘Buradaki hayatımızın sonuna yaklaşıyoruz.’

‘Ama ben gitmek istemiyorum’ diye haykırmış kardeşi. ‘Hep burada kalmak istiyorum.’

‘Elimizden gelen bir şey yok. Hem, belki doğumdan sonra hayat vardır.’

‘Bize hayat sağlayan kordon kesildikten sonra bu nasıl mümkün olabilir ki?’ diye cevaplamış öteki. ‘Bize hayat veren kordon kesilirse nasıl hayatta kalabiliriz, söyler misin bana? Hem, bak bizden önce başkaları da buraya gelmiş ve sonra da gitmişler. Hiçbirisi geri gelmemiş ki bize doğumdan sonra hayat olduğunu söylesin. Hayır, bu her şeyin sonu olacak.’

Bütün bunları söyledikten sonra eklemiş:

‘Hem, belki de anne diye bir şey de yok!’

‘Olmak zorunda’ diye itiraz etmiş kardeşi. ‘Buraya başka türlü nasıl gelmiş olabiliriz, nasıl hayatta kalabiliriz ki?’

‘Sen hiç anneni gördün mü?’ diye üstelemiş öteki. ‘O belki de sadece zihinlerimizde var. Bir annemiz olduğu düşüncesi bizi rahatlattığı için onu belki de biz uydurduk.’

Böylece, anne rahmindeki son günleri derin sorgulamalar ve tartışmalarla geçmiş.

Sonunda doğum anı gelmiş çatmış. İkizler dünyalarını terk ettiklerinde gözlerini başka bir dünyaya açmışlar ve sevinçten ağlamaya başlamışlar.

Çünkü gördükleri manzara hayallerinin bile ötesindeymiş.